राइनास नगरपालिका–५ तीनपिप्लेको एउटा विद्यालयबाट शुक्रबार एउटा लामो अध्याय टुंगिएको छ।
कक्षाकोठामा बिताएका चार दशकभन्दा बढी समयपछि शिशु विद्याश्रम माध्यमिक विद्यालयकी प्रधानाध्यापक नानुमाया पराजुली औपचारिक सेवाबाट अलग भएकी छन्। विद्यालयले उनलाई बिदाइ मात्रै गरेन, उनको यात्रालाई सम्मानका साथ सम्झियो।
४० वर्ष ५ महिना २ दिन शिक्षण सेवामा बिताएकी पराजुलीका लागि यो अवधि जागिरको समयावधि मात्र होइन, पुस्तासँग जोडिएको एउटा जीवनयात्रा हो। त्यसको ठूलो हिस्सा शिशु विद्याश्रममै बित्यो। ३२ वर्ष ५ महिना १४ दिन विद्यालयकै शैक्षिक उन्नयनमा सक्रिय रहेकी उनले २७ वर्ष १८ दिन प्रधानाध्यापकका रुपमा विद्यालयको नेतृत्व गरिन्।
एउटै विद्यालयमा यति लामो समय नेतृत्वमा रहनु आफैंमा एउटा फरक कथा हो। शिक्षकका रुपमा कक्षाकोठा प्रवेश गरेकी पराजुलीले क्रमशः विद्यालयको प्रशासन, व्यवस्थापन र शैक्षिक नेतृत्वको जिम्मेवारी सम्हाल्दै गइन्। विद्यार्थी, शिक्षक, अभिभावक र समुदायसँगको सम्बन्धलाई विद्यालयको यात्रासँग जोड्दै उनले लामो समय बिताइन्।
उनको बिदाइमा विद्यालय परिसर भावुक पनि देखियो, उत्सवमय पनि। विद्यालय व्यवस्थापन समिति, पूर्वअध्यक्ष, सल्लाहकार, पूर्वविद्यार्थी, शिक्षक, विद्यार्थी, अभिभावक, आमा समूह तथा शुभेच्छुकहरू उनको अन्तिम औपचारिक विद्यालय उपस्थितिमा सहभागी भए।
विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष रामशाली नेपालीको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा राइनास नगरपालिकाका उपप्रमुख पुष्पराज खनाल, शिक्षा शाखा प्रमुख पूर्णबहादुर नेपाली, राइनास–५ का वडाध्यक्ष शंखबहादुर सार्की, विज्ञ समूहका मेखबहादुर भण्डारी र विद्यालयका पूर्वअध्यक्ष रामचन्द्र भट्टले पराजुलीको योगदानको चर्चा गरे।
शिक्षक पदम पोख्रेलले कार्यक्रम सञ्चालन गरे। निमित्त प्रधानाध्यापक देव गिरीले स्वागत मन्तव्य राखे। विद्यालयका तर्फबाट पराजुलीलाई दोसल्ला, अविर, दुबोको माला, करुवा र सम्मानपत्र प्रदान गरियो।
बिदाइको दृश्य औपचारिक सम्मानमा मात्रै सीमित रहेन। पञ्चेबाजासहित सांस्कृतिक प्रस्तुति भए। विद्यालय परिवार, शिक्षक, विद्यार्थी, व्यवस्थापन समिति, अभिभावक र विभिन्न आमा समूहले आ–आफ्नो ढंगबाट सम्मान प्रकट गरे। लामो समय आफूहरूसँग जोडिएकी प्रधानाध्यापकलाई विद्यालयले यसरी सामूहिक रुपमा बिदाइ गर्यो।
तर नानुमाया पराजुलीको परिचय प्रधानाध्यापक पदमै अडिँदैन।
कक्षाकोठाभन्दा बाहिर पनि उनको सक्रियता उत्तिकै रह्यो। शिक्षकका पेशागत अधिकार, शिक्षा सुधार र शैक्षिक आन्दोलनका विषयमा उनी लामो समयदेखि सक्रिय रहँदै आएकी छन्। शिक्षक समुदायका मुद्दालाई उठाउँदै उनले संगठनात्मक जिम्मेवारीसमेत सम्हालिन्। अहिले उनी नेपाल शिक्षक महासंघ राष्ट्रिय समितिकी सह–अध्यक्ष छन्।
यसले उनको चार दशक लामो यात्रालाई अर्को आयाम दिन्छ। विद्यालयमा विद्यार्थी पढाउने शिक्षकदेखि विद्यालय नेतृत्व गर्ने प्रधानाध्यापकसम्म र त्यसपछि शिक्षक समुदायका साझा सवालमा नेतृत्वदायी भूमिकासम्म उनको यात्रा फैलिएको छ।
सेवा अवधि सकिए पनि विद्यालयसँग जोडिएको उनको परिचय भने यत्तिमै समाप्त हुँदैन। तीनपिप्लेमा बिताएका दशकौँका दिन, कक्षाकोठामा भेटिएका विद्यार्थी, विद्यालयको नेतृत्वमा गरेका निर्णय र शिक्षा क्षेत्रमा उठाएका आवाज उनका यात्राका स्थायी चिनारी बनेका छन्।
चार दशकभन्दा लामो शिक्षण यात्राको औपचारिक अन्त्यमा विद्यालयले दिएको सम्मान त्यसै यात्राको सामूहिक सम्झना थियो। नानुमाया पराजुली विद्यालयबाट बिदा भइन्, तर उनले छाडेको शैक्षिक पदचाप भने शिशु विद्याश्रमको इतिहासमा लामो समयसम्म सम्झिइरहनेछ।
प्रकाशित मिति: आइतबार, भदौ २८, २०८३ ११:०४
